Decentralizacja to pojęcie, które nasuwa mi się po wysłuchaniu exposé premiera Donalda Tuska. W piątkowe popołudnie miałem tą przyjemność – reprezentując gdański samorząd – wsłuchiwać się słowa premiera na żywo, w budynku Sejmu RP. Jako gdański radny swoją szczególną uwagę skupiłem na słowach premiera dotyczących samorządu i przyszłych relacji między administracją centralną i terytorialną. Powiedzieć, że „dobrze się zapowiada” byłoby mało, żaden wcześniejszy rząd nie pokładał takiej wiary w samorządu i z taką ufnością nie podchodził do możliwości samo-rządzenia.

„Obie strony deklarują wolę dalszej przebudowy ustrojowej państwa w stronę jego większej decentralizacji poprzez zwiększenie roli samorządów, poszerzenie ich kompetencji i wzmocnienie finansowych podstaw działania oraz szerokiego stosowania zasady pomocniczości.”

Wygłoszenie exposé przez premiera Tuska poprzedzone było podpisaniem deklaracji koalicyjnej PO-PSL. Powyższy cytat to jej fragment będący wstępem do kierunków współpracy z samorządem wygłoszonym w programie rządzenia na najbliższe lata.

Skarb Państwa

Premier Tusk po raz pierwszy wspomniał o przyszłych zadaniach samorządu przy okazji opisywania swoistej choroby każdej nowej ekipy rządowej. Zapowiedział wycofanie państwa z gospodarki, tak żeby uczciwi i kompetentni ludzie, a nie aparat partyjny przygotował spółki skarbu państwa do możliwie szybkiej prywatyzacji lub przekazania w dyspozycję samorządowi terytorialnemu. W ciągu pierwszego półrocza przyjęty zostanie czteroletni program prywatyzacji oraz ustalony wykaz spółek, które – nie podlegając prywatyzacji – przekazane zostaną samorządowi.

Informatyzacja administracji publicznej

Gabinet Donalda Tuska zapowiedział też zerwanie z wąskim, resortowym pojmowaniem inwestycji w nowe technologie. Informatyzacja administracji publicznej ma być kolejny stopniem wolności indywidualne i niezależności obywatela od biurokracji.

„Chcielibyśmy także zmienić zasady funkcjonowania administracji publicznej, aby wreszcie umożliwić administracji wykorzystanie, takie efektywne wykorzystanie tych nowoczesnych technologii informatycznych. To będzie niezbędne, żeby praca administracji samorządowej i rządowej była rzeczywiście przejrzysta, dużo szybsza, wygodniejsza i też przyjazna bardziej dla obywateli, nie tylko dla wykonawców tej pracy. To także umożliwi eliminację zagrożeń korupcyjnych.”

Zapowiedziana również zwolnienie instytucji samorządowych od żmudnego, czasochłonnego, trudnego oraz bardzo kosztownego gromadzenia mnóstwa dokumentów na papierze. Zapowiadając nowe inicjatywy informatyzacji administracji publicznej, premier Tusk zażartował, że z tego faktu zadowolone będą także polskie lasy – odetchną z ulgą.

Środki europejskie

Niezwykle ucieszyła mnie zapowiedź decentralizacji procesu decyzji dotyczących skutecznego wykorzystywania środków europejskich. Przy okazji premier Tusk poruszył także niezwykle ważny problem – przekazywanie kompetencji i zadań, bez przekazywania należytych środków do ich realizacji. W tej dziedzinie nowych rząd będzie miał bardzo wiele do zrobienia.

„Cały czas obserwujemy taki zły proces, w którym samorząd dostaje coraz więcej zadań a nie otrzymuje pieniędzy na ich realizację. Dotyczy to szczególnie sfery oświaty, pomocy społecznej, ochrony zdrowia, czy drogownictwa. Tu jest wielu samorządowców na tej sali i wspólnie z wami przeprowadzimy te działania w taki sposób, aby harmonijnie przekazywać za zadaniami także pieniądze i kompetencje.”

Panie Premierze, trzymam za słowo.

Komentatorzy sceny politycznej zwrócili, podsumowując exposé premiera, uwagę na niezwykle często powtarzane przez premiera Tuska słowo – zaufanie. Te słowa padły również względem samorządu terytorialnego.

„Władza centralna, gdy nie ma zaufania do samorządu, staje się dla niego śmiertelnym zagrożeniem. Obok naszego zaufania, które deklarujemy do każdego człowieka z osobna, do przedsiębiorczości, do rynku, chcemy tu także zadeklarować nieporównywalne większe zaufanie do samorządu terytorialnego każdego szczebla. Tam będą rozgrywały się losy Polski, tam będą wydawane pieniądze także z funduszy europejskich.”

Edukacja

W części exposé dotyczącej edukacji widać „rękę” naszej samorządowej koleżanki – byłej wiceprezydent Miasta Gdańsk Katarzyny Hall. Usłyszeliśmy zapewnienia, że „samorządy lokalne będą potrafiły lepiej niż władza centralna efektywnie prowadzić finansowanie edukacji i najlepiej dostosowywać polskie szkoły do lokalnych możliwości i potrzeb.”

Premier zachęcał do zaufania w procesie edukacji ludziom, nauczycielom, samorządowcom, pracodawcom. Zapewniał, że samorządowa wiedza o potrzebach edukacji jest większa niż wiedza na ten temat urzędów centralnych.

Ucieszyła mnie również zapowiedź, że np. projekt wprowadzenia bonu edukacyjnego prowadzony będzie poprzez „bardzo poważną debatę i konsultacje, nie urzędników między sobą, ale konsultacje właśnie ze środowiskami samorządowymi i nauczycielskimi„. To rodzice mają decydować jak wydać pieniądze na edukację swoich dzieci.

Zdrowie

Nowy koalicyjny rząd PO-PSL zobowiązywał się też, że będzie dążył do przekształcania publicznych placówek ochrony zdrowia, które w przeważającej większości dzisiaj należą do samorządów, w spółki prawa handlowego. W ten sposób damy samorządowi pełne prawo dysponowania nimi.

Swoje zaufanie do samorządu oraz krytykę centralizacji premier Tusk wyraził mówią, że „nadszedł czas, że władzę w Polsce objęli ludzie, którzy rozumieją, że decentralizacja nie musi oznaczać prywatyzacji, którzy rozumieją, że decyzje podejmowane na dole są z reguły mądrzejsze i tańsze niż decyzje podejmowane przez centralę.”

Boisko w mojej gminie

Przy okazji omawiania przygotowań do EURO 2012, którego za 5 lat Gdańsk będzie współgospodarzem, premier Tusk wspomniał także o narodowym programie „Boisko w mojej gminie”. Nowy gabinet planuje zbudowanie do roku 2012 w każdej polskiej gminie boiska ze sztuczną murawą i z oświetleniem. Rzucając nieco stachanowskie hasło „2012 boisk w 2012 roku” podkreślił jak ważne jest to „aby wszystkie polskie dzieci mogły oprócz domu i szkoły znaleźć także miejsce, które będzie budowało także poczucie wspólnoty, będzie skutecznie dbało o zdrowie naszych najmłodszych, będzie budowało umiejętność kooperowania, będzie w przyszłości przygotowywało najmłodszych Polaków do dorosłego życia. Będzie dawało szansę na sprostanie konkurencji, nie tylko sportowej.”

To najważniejsze według mnie wątki exposé premiera Tuska. Zapraszam do dialogu i rozmowy!

Przeczytaj podobne informacje:

• Apel radnych do premiera Tuska w sprawie dopalaczy
  Gdańscy radni wystosowali wczoraj (29.01.2009 r.) apel do premiera Donalda Tuska – chcą, żeby zrobił porządek z dopalaczami, które pojawiły się na polskim rynku. Pomysł...
• PiS ze zmartwienia pisze do premiera
  Gdańscy działacze PiS napisali do premiera Donalda Tuska list, w którym wyrażają niepokój co do decyzji rządu dotyczących kluczowych inwestycji na Pomorzu. Główne zarzuty dotyczą...
• Przelicznik Tuska: jest kasa na Baltic Arenę
  Premier ogłosił, ile państwo dołoży do stadionów na Euro 2012. Dzięki korzystnemu przelicznikowi, Gdańsk dostanie więcej pieniędzy niż Wrocław i Poznań. To nie koniec dobrych...