Pod asfaltem i starą, kamienną nawierzchnią gdańskiej ul. Świętego Ducha może kryć się niezwykły relikt przeszłości -serce miasta, osadzony w bruku granitowy walec, wskazujący dawny środek Gdańska. Trwająca właśnie przebudowa tej ulicy byłaby okazją umożliwiającą odnalezienie głazu. Jednakże roboty drogowe na ul. Świętego Ducha mają być wstrzymane. Na ewentualne odnalezienie kamiennego serca miasta trzeba będzie więc poczekać do wznowienia robót drogowych. Obecnie Zarząd Dróg i Zieleni w Gdańsku realizuje projekt „Rewaloryzacja Ulic Głównego Miasta Gdańska – przebudowa ulic: Św. Ducha – odcinek od Targu Drzewnego do ul. Szewskiej, Garbary, Pocztowa”. Wartość inwestycji wynosi ponad 4,2 mln zł.

Roboty drogowe na ulicach głównomiejskich obejmują przebudowę nawierzchni jezdni i chodników. Szpecące je asfalt i połamane, betonowe płytki chodnikowe, wymieniania się na bruk i drobną kostkę kamienną. Pod nawierzchniami przebudowywane są: kanalizacja deszczowa, sieć wodociągowa i kanalizacja sanitarna. Ekipy Przedsiębiorstwa Wielobranżowego Wod-Kan Grzenkowicz z Kartuz, wybranego na drodze przetargu, dokonały już przebudowy ul. Garbary i dwóch odcinków ul. Św. Ducha, od Targu Drzewnego do ul. Koziej. Obecnie roboty drogowe trwają na ulicach Pocztowej i na trzecim odcinku Świętego Ducha, do ulicy Szewskiej.

W gdańskim Zarządzie Dróg i Zieleni dowiedzieliśmy się, że powodem niewłączenia do odtworzenia ul. Św. Ducha, od ul. Szewskiej do Bramy Św. Ducha, jest plan obniżenia prawie o 1 m poziomu nawierzchni. Chodzi o odsłonięcie przyziemnej części Kaplicy Królewskiej, która znalazła się poziomem nawierzchni ulicy z powodu jej podnoszenia podczas kolejnych prac drogowych. Przywrócenie jezdniom i chodnikom dawnego, historycznego poziomu wymagałoby bardzo skomplikowanej technicznie i kosztownej przebudowy wszystkich instalacji podziemnych. Dlatego podjęto decyzję o czasowym ograniczeniu renowadzienkicji ul. Św. Ducha do odcinka od Targu Drzewnego do ul. Szewskiej.

Pierwszą próbę odnalezienia kamiennego serca miasta podjęto w grudniu 1996 roku. Poszukiwania zainicjował wtedy Grzegorz Boros, fascynujący się tajemnicami miasta, a wspierał go Michał Górski, ówczesny radny Gdańska. Prace umożliwiła uchwała Rady Miasta o udostępnieniu na 1000-lecie Gdańska, obchodzone w 1997 roku, jego atrakcji turystycznych. Według przekazów historycznych, serce miasta powinno znajdować się pomiędzy ulicami Przędzalniczą a Krowią. Ekipa Przedsiębiorstwa Dróg i Mostów w Gdańsku wycięła w asfalcie, pokrywającym jezdnię ul. Św. Ducha, jedenaście prostokątnych odkrywek, odsłaniających bruk. Na walcowaty głaz jednak nie natrafiono. Starsi lokatorzy kamieniczek przy ul. Św. Ducha twierdzili, że w latach 60. kamienną jezdnię rozebrano, żeby wymienić podziemne instalacje. Wtedy to kamień wydobyto, ale później ponownie osadzono go w bruku. Być może w innym miejscu. Na przełomie lat 1969 i 1970 ulicę pokryto asfaltem.

Kamień pośrodku historycznego Gdańska

• Okrągły, walcowaty blok granitowy o średnicy około 70 cm, osadzony był w brukowanej nawierzchni ul. Św. Ducha, wyznaczając dawny, geometryczny środek grodu nad Motławą.
O kamiennym sercu grodu nad Motławą, ukrytym pod asfaltową nawierzchnią ul. Świętego Ducha, pisał prof. Jerzy Samp z Uniwersytetu Gdańskiego, autor popularnych książek poświęconych przeszłości i osobliwościom Gdańska. Według różnych informacji serce Gdańska miało znajdować się u wylotów do ulicy Świętego Ducha bocznych uliczek Przędzalniczej albo Krowiej, obok jednej z pokryw stupod kanalizacyjnej. Dzisiaj znamy tylko jedną fotografię serca miasta, zamieszczoną w gazecie „Danziger Hauskalender” z 1888 roku. Oznacza to, że okrągły głaz, z wykutą na nim inskrypcją informującą o tym, że jest to cenrum starego Gdańska, osadzono w drugiej połowie XIX wieku.

Źróło:
30.3.2009
Polska Dziennik Bałtycki str. 7 Fakty 24
Jaciek Sieński
Przywracanie historycznych, kamiennych nawierzchni ulicom centrum Głównego Miasta

Przeczytaj podobne informacje:

• Utrudnienia w ruchu – ul. Św. Ducha
  Wydział Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w Gdańsku informuje, że w związku z pierwszym etapem rewitalizacji ulic Głównego Miasta 10.10.2008 o godz. 11.00 nastąpią zmiany w...
• Nowy wygląd gdańskich uliczek
  15 czerwca zakończono przebudowę kolejnych ulic Głównego Miasta – Kaletniczej, Kuśnierskiej, Bosmańskiej, Mydlarskiej oraz Placu przed Bramą Św. Ducha. Zmieniony został nie tylko ich wygląd...
• Spacer po gdańskim bruku. Uliczki Głównego Miasta odzyskują swój dawny charakter
  Władze miasta planują stopniową przebudowę, rewitalizację i położenie bruku na większości z zabytkowych uliczek Głównego Miasta. - Chcemy, żeby brukowane ulice nawiązywały do tego, czym...