Piękna gotycka świątynia od 1945 roku nie miała szczęścia do gospodarzy. Ostatecznie, kiedy 23 lutego 1995 roku podpisano umowę pomiędzy archidiecezją gdańską a Nadbałtyckim Centrum Kultury o przekazaniu kościoła Świętego Jana w użytkowanie wieczyste, na 30, a potem 50 lat – odżyła.

We wciąż zrujnowanym wnętrzu występowały gwiazdy polskiej estrady, odbywały się wystawy, spektakle. To tu podczas Festiwalu Szekspirowskiego aktorzy z Estonii zagrali trwającego pięć godzin „Hamleta”, artyści z Grodna pokazali zachwycającego „Makbeta” w marionetkach. Tu teatr z Legnicy wystawił „Historyę o chwalebnym zmartwychwstaniu Pańskim”, zaś Wybrzeże – „Tragedię o Bogaczu i Łazarzu”, z niezapomnianą scenografią Mariana Kołodzieja. Tu odbywały się spotkania, debaty ludzi nauki i kultury.
- Podczas Świętojańskich Dni Muzyki Operowej melomani usłyszeli „Lombardczyków na pierwszej krucjacie” Verdiego, „Tannhausera” Wagnera i „Czarodziejski flet” Wolfganga Amadeusza Mozarta – wspomina wicedyrektor NCK w Gdańsku Elżbieta Pękała. – Kościół Świętego Jana najczęściej kojarzy się nam z koncertami, a przecież były tam też wydarzenia plastyczne. Drugie Triennale Grafiki Krajów Nadbałtyckich odbyło się w Świętym Janie, kiedy nie było jeszcze podłóg i brodziliśmy w piasku. Wielkim wydarzeniem stała się wystawa „okrągłego stołu”. Dziesięć lat temu mebel przyjechał do Gdańska – prezentowano go po raz pierwszy od czasu, gdy skończyły się obrady.

W piątek uroczyście otwarto tu Galerię Świętojańską. Pod sklepieniem nawy głównej zawisło siedem świetlistych kul – to instalacja austriackiego artysty Roberta Stadlera.
– Szczególną uwagę zwraca sposób, w jaki Stadler posługuje się światłem – napisała w katalogu wystawy kurator Olga Miłogrodzka. - Niewiele ma ono wspólnego z łagodną iluminacją (jakiej oczekiwalibyśmy w przestrzeni sakralnej), wydobyciem z cienia, wskazaniem źródła prawdy. Nie jest to światło przefiltrowane przez witraże, a przeniesione do środka budynku wprost z zewnątrz, niejako z ulicy, ponadto użyte w przewrotny sposób.

Gdy wchodzi się w głąb swiątyni, kule ukazują się rozrzucone na dużej przestrzeni, unoszą się na różnej wysokości. To tak jak w życiu – jedynie odpowiednia perspektywa daje wyraźny obraz.
- Paradoksalnie, Galeria Świętojańska zaczyna funkcjonować w chwili, kiedy kościół jest zamykany na czas remontu, a właściwie przyśpieszenia prac, bo remonty trwają non stop – opowiada Elżbieta Pękała.

Jak pisze ksiądz Stanisław Bogdanowicz: Prace konserwatorskie w gdańskim kościele Świętego Jana trwają od… mniej więcej 1600 roku. Postawiono go bowiem na bagnistym, nasypowym gruncie i na słabych fundamentach. Więc już wtedy trzeba było wzmocnić sklepienie i filary.
- W ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dostaliśmy duże dofinansowanie z Unii Europejskiej. Jeszcze zanim zakończy się rekonstrukcja posadzki, zostaną odbudowane dwie barokowe kamieniczki od strony ulicy Świętojańskiej, przylegające niegdyśdo świątyni – dodaje Elżbieta Pękała. – To stworzy wreszcie godziwe warunki dla publiczności, będą toalety i szatnie.

Przez dwa lata kościół ma być zamknięty. O wyposażeniu Centrum Kultury w św. Janie można będzie myśleć dopiero w 2011 roku. Obiekty kultury sakralnej umieszczone w okolicach ołtarza będą stanowiły część muzealną. W nawach odbywać się mają koncerty, wystawy i inne działania artystyczne.

Do tego czasu będziemy je mogli oglądać tylko na zewnątrz świątyni.

Źródło:
16.3.2009
Polska Dziennik Bałtycki str. 16 Kultura
Grażyna Antoniewicz

Przeczytaj podobne informacje:

• Fotoradary postoją jeszcze do soboty
  Jeszcze przez pięć dni potrwa akcja gdańskiej policji, która już po raz drugi w tym roku wystawiła na ulice miasta fotoradary i poinformowała kierowców o...
• Okno Życia już otwarte
  Jego kształt jest inny – wzorowany na tym przy szpitalu Świętego Ducha w Rzymie – ale idea ta sama – troska o nowe życie. Wczoraj...