Czy Wyspę Spichrzów w Gdańsku uda się z brzydactwa zmienić kiedyś w miejski salon? Wojewódzki konserwator zabytków uważa, że leżące tam ruiny spichlerzy trzeba pielęgnować, bo to zarejestrowane zabytki. Tyle że przez 60 lat konserwatorzy mieli te zabytki gdzieś. Osobiście za ruiny dziękuję

Tysiące gdańszczan miało chyba przynajmniej raz w życiu ten sam problem – jak wytłumaczyć swoim gościom czy turystom, co znajduje się po drugiej stronie Motławy? Dlaczego na Wyspie Spichrzów, w centralnym punkcie miasta, straszą ruiny z czasów wojny? Wytłumaczyć to naprawdę trudno, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, że za rok minie 65 lat od zakończenia II wojny światowej, aWyspa nie zmieniła się przez ten czas ani na jotę. Bez przesady można powiedzieć, że te zachwaszczone ruiny wsamym sercu miasta to chyba nasz największy gdański wstyd.

Nie chcę przypominać zagmatwanej historii działek na Wyspie Spichrzów, ciągłych zmian ich właścicieli i momentów, w których władze Gdańska zapowiadały, że już, już, za chwilę będziemy zagospodarowywać Wyspę. Było tego sporo i do niczego nie doprowadziło. W ubiegłym tygodniu mieliśmy kolejny taki moment. Po 10 latach starań Gdańsk uzyskał w końcu grunty leżące w północnej części Wyspy. Do tej pory należały one do państwowej instytucji – Polskich Pracowni Konserwacji Zabytków, które w zamian za działki na Wyspie dostały ziemie w Brzeźnie. Prosta wymiana, która jednak znacząco zwiększyła własność miasta na Wyspie, a tym samym otwiera możliwości inwestycyjne. Prezydent Paweł Adamowicz przedstawił przy tej okazji niedaleką wizję tętniącej życiem Wyspy, z restauracjami, kafejkami, Muzeum Bursztynu i budowlą – nowym symbolem Gdańska na jej cyplu. Od razu rodzi się pytanie – a co z tymi ruinami spichlerzy na Wyspie? Pytam o to wojewódzkiego konserwatora zabytków Marian Kwapińskiego: – Są wpisane do rejestru zabytków, a to, co jest w rejestrze, jest święte i nie można tego zburzyć – odpowiada. – Jeśli jakiś inwestor będzie chciał na Wyspie budować, będzie musiał ruiny zachować. Może jedynie na ich bazie odtworzyć historyczne budynki, ale w takiej samej bryle, kształcie i wymiarze. Wszystkie zabytki na Wyspie muszą zostać zachowane i odrestaurowane z należytym pietyzmem.

Zadaję sobie jednak kolejne pytanie. Skoro, jak mówi konserwator, zachwaszczone ruiny spichlerzy na Wyspie są tak cenne, to dlaczego ich dotychczasowy właściciel, czyli Polskie Pracownie Konserwacji Zabytków (!), ich przez ponad 60 lat nie konserwował? Kto jak kto, ale sami konserwatorzy, tak wyczuleni na punkcie zaniedbywania zabytków, powinni coś z tymi ruinami i to przez tyle lat zrobić! Nie zrobili nic i to ze swoją własnością! Ruiny spichlerzy porosły krzakami, mchem, stając się idealnym miejscem do picia taniego wina i darmowego załatwiania potrzeb fizjologicznych. To sami konserwatorzy udowodnili, że te ruiny nie są żadnym skarbem historii, że można je traktować jak publiczną toaletę. Tymczasem teraz, gdy znowu staje temat zagospodarowania Wyspy, konserwator zabytków zapowiada, że będzie walczył o zachowanie choćby kawałka zrujnowanego muru. Zalecenia, jakie stawia inwestorom, mogą przyprawić o ból głowy.

Stawiam więc publiczne pytanie – po co nam takie zabytki? Ani one bardzo stare, ani szczególne. Osobiście napatrzyłem się już na te ruiny do obrzydzenia. Jaką wartość ze sobą niosą? Czy na nowo zagospodarowanej Wyspie Spichrzów nie wystarczyłby tylko jakiś jeden, mały element historycznej zabudowy, przypominający, że kiedyś tu była? Może warto byłoby wtej sprawie zorganizować lokalne referendum.

Źródło:
19.1.2009 Gazeta Wyborcza str. 2 Trójmiasto
MACIEJ SANDECKI

Przeczytaj podobne informacje:

• Wiesław Bielawski: Koncepcja Hiszpanów zakładała Wyspę Spirzchów jako zamknięte osiedle mieszkaniowe
  Odpowiedź prezesa Julio Mateo w sprawie Wyspy Spichrzów czytałem z rosnącym zdziwieniem. Chwilami miałem wręcz wrażenie, że mam do czynienia z literaturą spod znaku realizmu...
• Głosowanie na projekt zbiornika wieżowego na Wyspie Sobieszewskiej
  Na Wyspie Sobieszewskiej powstanie zbiornik wieżowy z tarasem widokowym. Na jeden z trzech projektów będzie można głosować przez stronę internetową www.giwk.pl od 16 do 23...
• Nowe domy na Wyspie Spichrzów
  Nowa inwestycja powstanie na południowym fragmencie Wyspy Spichrzów. Podczas gdy północna Wyspa Spichrzów straszy turystów od ponad 60 lat, południowa część za Podwalem Przedmiejskim przyciąga...